Toen ik ontdekte dat ik meerdere ‘ikken’ had
Er was een tijd dat ik dacht: “Dit is gewoon wie ik ben.”
Onrustig, snel geraakt, soms opeens keihard voor mezelf en anderen… en dan weer periodes waarin ik me helemaal afsluit. Ik dacht: “Tja, zo ben ik nou eenmaal.”
In mijn opleiding tot Trauma en Stress Coach leerde over drie delen in jezelf: het TraumaZelf, het GewondeZelf en het GezondeZelf.
En eerlijk? Het voelde alsof er een lamp werd aangedaan in een kamer die ik mijn hele leven in het donker had gebruikt.
Wat zijn die drie delen eigenlijk?
1. Het TraumaZelf – het pijnstuk
Het TraumaZelf is dat stukje van jou dat een klap heeft gekregen. Misschien letterlijk, misschien emotioneel. Het is het deel dat iets heftigs heeft meegemaakt en zegt:
“Dit nooit meer.”
Kenmerken van het TraumaZelf:
- Het is vaak onbewust.
- Herinneringen aan de pijn zijn versnipperd of weg.
- Het wordt geactiveerd door triggers (dingen die lijken op de oorspronkelijke pijn).
- Het voelt kwetsbaar en klein.
Het TraumaZelf is niet ‘slecht’. Het is een overlevingsdeel dat ooit alles heeft gedaan om jou door iets heen te helpen. Alleen… vaak blijft het dat doen, ook als het nu niet meer nodig is.
2. Het GewondeZelf – de beschermer
Dit deel is gevormd door het trauma. Het is als een bewaker bij een deur: altijd op scherp, altijd klaar om jou te beschermen.
Soms beschermt het door te vechten, soms door te vluchten, soms door te bevriezen of anderen te pleasen.
Kenmerken van het GewondeZelf:
- Werkt vanuit oude overtuigingen: “Ik ben niet goed genoeg”, “Ik mag er niet zijn”, “Het is niet veilig om mezelf te laten zien.”
- Heeft vaak een negatief zelfbeeld.
- Reageert sterk op kritiek of afwijzing.
- Probeert pijn koste wat het kost te voorkomen.
Het GewondeZelf bedoelt het goed, maar handelt vanuit angst en oude pijn. Daardoor kan het je in het heden beperken.
3. Het GezondeZelf – jouw kern
Het GezondeZelf is wie je bent zonder de ballast van trauma. Het is jouw pure, authentieke ik.
Vanuit dit deel kun je:
- Jezelf waarderen en liefhebben.
- Grenzen stellen en respecteren.
- Verbinden met anderen zonder jezelf te verliezen.
- Keuzes maken die écht bij je passen.
Het GezondeZelf is er altijd. Ook als je het even niet voelt. Soms zit het verstopt onder lagen van pijn en bescherming, maar het is nooit weg.
Waarom deze indeling zoveel verschil maakt
Toen ik dit model leerde kennen, gebeurde er iets bijzonders. In plaats van te denken: “Ik ben nu eenmaal zo”, begon ik te zien:
“Oh, dit is niet ‘ik’. Dit is mijn GewondeZelf dat nu aan het stuur zit.”
Dat geeft ruimte. Want als je weet welk deel actief is, kun je ook kiezen om een ander deel meer ruimte te geven. Je kunt letterlijk oefenen om het GezondeZelf aan het woord te laten.
Hoe herken je welk deel aan het woord is?
Als je in je TraumaZelf zit:
- Je voelt je overspoeld door emoties.
- Je reageert heftiger dan de situatie vraagt.
- Je voelt je klein, machteloos of afgesloten.
Als je in je GewondeZelf zit:
- Je bent kritisch naar jezelf of anderen.
- Je voelt de neiging om te controleren of je terug te trekken.
- Je denkt in zwart-wit: “Het is alles of niets.”
Als je in je GezondeZelf zit:
- Je voelt rust en verbinding.
- Je kunt luisteren zonder meteen in de verdediging te schieten.
- Je hebt vertrouwen in jezelf, ook als dingen moeilijk zijn.
Van gewond naar gezond – het proces
Heling is niet een sprint, maar een reis. En onderweg ontmoet je alle delen.
Stap 1 – Herkennen
Je kunt niet veranderen wat je niet ziet. Begin met op te merken: “Welk deel is nu aan het woord?”
Stap 2 – Erkennen
Zeg tegen jezelf: “Oké, dit is mijn GewondeZelf. Het probeert me te beschermen. Dankjewel.”
Erkennen betekent niet dat je het ermee eens hoeft te zijn, maar dat je het ziet.
Stap 3 – Verwelkomen
Alle delen horen bij jou. Het GezondeZelf groeit juist als je ook je pijnlijke delen durft te omarmen.
Stap 4 – Oefenen
Oefen dagelijks om het GezondeZelf ruimte te geven. Dat kan door:
- Bewust ademhalen.
- Een veilige plek visualiseren.
- Jezelf af te vragen: “Wat zou mijn GezondeZelf nu doen?”
Mijn eigen ervaring
Toen ik zelf met deze methode ging werken, merkte ik dat ik jarenlang vooral vanuit mijn GewondeZelf had geleefd.
Ik wilde altijd alles onder controle hebben. Geen risico nemen. Mensen pleasen om maar niet afgewezen te worden.
Dat werkte… tot het niet meer werkte. Ik raakte uitgeput, voelde me leeg en wist: “Er moet iets veranderen.”
Door te leren luisteren naar mijn TraumaZelf, kon ik zien waar mijn angst vandaan kwam. En door mijn GezondeZelf bewust in te schakelen, begon ik keuzes te maken die écht bij mij passen.
Praktische tips om vandaag te beginnen
- Schrijf op wanneer je merkt dat je heftig reageert. Vraag jezelf af: “Welk deel spreekt hier?”
- Maak een ‘GezondeZelf’-lijst met eigenschappen, woorden en acties die passen bij jouw gezonde kern.
- Zoek steun bij iemand die je vertrouwt – een coach, vriend of therapeut.
- Wees mild. Je hoeft niet altijd in je GezondeZelf te zitten om vooruit te komen.
Waarom dit ook voor jou werkt
Of je nu veel of weinig trauma hebt ervaren, iedereen heeft momenten waarop het GewondeZelf de leiding neemt. Door dit te herkennen, krijg je keuzevrijheid terug.
En die keuzevrijheid is misschien wel de grootste stap richting innerlijke rust.
Tot slot
Je bent niet je trauma. Je bent ook niet alleen maar je pijn.
Je bent een geheel, met delen die soms botsen, maar die allemaal willen dat jij overleeft.
Door ze te leren kennen, erken je hun rol én geef je jezelf de kans om te groeien.
En geloof me: jouw GezondeZelf is sterker dan je denkt.
Als je nu denkt: “Hier wil ik meer over leren”, dan nodig ik je uit om contact met me op te nemen.
Samen kijken we hoe jij meer vanuit je GezondeZelf kunt gaan leven – en hoe je stap voor stap thuiskomt bij jezelf.
📩 Stuur me een e-mail via info@jessicafrijling.nl of plan een kennismakingsgesprek.