Toen ik ontdekte dat mijn lichaam al die tijd had gesproken
Jarenlang dacht ik dat ik goed luisterde naar mezelf.
Ik wist wat ik dacht. Ik kon mijn emoties benoemen. Ik had genoeg zelfreflectie.
Maar toen ik in mijn opleiding voor Trauma en Stress Coach voor het eerst hoorde over felt sense, besefte ik: “Wacht… er is nog een hele laag waar ik nooit naar geluisterd heb.”
Felt sense is geen magie. Het is geen ingewikkelde techniek.
Het is simpel gezegd: het vermogen om te voelen wat je lichaam je vertelt – op een dieper niveau dan alleen “ik heb pijn” of “ik voel me gestrest”.
Toen ik leerde stilstaan bij die subtiele signalen, veranderde er iets.
Mijn lichaam werd geen lastpak meer die ik in toom moest houden, maar een gids.
En die gids bleek verrassend wijs.
Wat is felt sense nou eigenlijk?
De term felt sense komt van de Amerikaanse filosoof en psycholoog Eugene Gendlin, grondlegger van de methode Focusing.
Hij ontdekte dat mensen die tijdens therapie goed konden luisteren naar hun innerlijke lichamelijke gewaarwordingen, meer vooruitgang boekten dan mensen die vooral in hun hoofd bleven.
Felt sense is dat vage, vaak moeilijk te benoemen gevoel in je lijf dat je hebt over een situatie, persoon of herinnering. Het is meer dan een emotie. Het is ook geen puur fysieke sensatie. Het is een mix van beide – een lichamelijk gevoeld weten.
Voorbeelden:
- Een brok in je keel als je iets belangrijks wilt zeggen maar het niet durft.
- Een steen op je maag als je ergens tegenop ziet.
- Een warme gloed als je iets doet wat je gelukkig maakt.
- Een kriebel in je buik als je voelt dat er iets niet klopt.
Het mooie is: je hoeft niet meteen te begrijpen waarom je dit voelt. Het begint met opmerken.
Waarom felt sense zo belangrijk is in heling
Ons lichaam slaat herinneringen en ervaringen op – ook de pijnlijke.
Bij trauma gebeurt dat vaak buiten ons bewustzijn om. We kunnen gebeurtenissen vergeten, maar het lichaam vergeet zelden hoe iets voelde.
Het probleem is dat we in onze maatschappij vooral geleerd worden om:
- In ons hoofd te zitten.
- Problemen op te lossen met denken.
- Ongemak weg te duwen (“even doorbijten”, “niet aanstellen”).
Maar heling van trauma en stress vraagt iets anders:
Stilstaan bij wat je voelt, ook als dat ongemakkelijk is.
Je lichaam erkennen als bron van informatie.
Je nieuwsgierig afvragen: “Wat wil dit gevoel mij vertellen?”
Het verschil tussen emoties, gedachten en felt sense
Het helpt om het onderscheid te kennen:
- Gedachten: komen uit je hoofd. Ze zijn vaak talig en rationeel. Voorbeeld: “Ik kan dit niet” of “Wat als het misgaat?”
- Emoties: zijn bewust voelbaar. Je weet wanneer je boos, blij of verdrietig bent.
- Felt sense: is subtieler. Het is dat gevoel ergens in je lijf waar je soms geen woorden voor hebt. Het kan diffuus zijn, maar als je erbij blijft, wordt het vaak duidelijker.
Hoe je contact maakt met je felt sense
- Zoek rust
Ga ergens zitten of liggen waar je niet gestoord wordt. Zet je telefoon uit. Adem een paar keer rustig in en uit. - Richt je aandacht naar binnen
Voel je lichaam van binnenuit. Merk op waar het comfortabel voelt, en waar spanning of sensaties zitten. - Wees nieuwsgierig, niet oordelend
Probeer niet te analyseren of te verklaren. Vraag gewoon: “Wat is dit?” en luister. - Zoek woorden of beelden
Gebruik beschrijvingen uit de felt sense-woordenlijst (zoals warm, zwaar, tintelend, open, beklemmend) of een metafoor (bijv. “het voelt als een knoop” of “als een golf”). - Blijf even bij het gevoel
Vaak verandert het vanzelf als je er mild bij blijft.
Wat ik zelf ontdekte door te luisteren
Toen ik begon met werken met mijn felt sense, merkte ik dat ik jarenlang signalen had genegeerd.
Bijvoorbeeld: een spanning in mijn schouders die altijd opspeelde als ik ‘ja’ zei terwijl ik ‘nee’ voelde.
Of dat knagende gevoel in mijn maag als ik in een situatie zat die niet bij me paste.
Door erbij stil te staan, kon ik keuzes maken die beter voelden. Niet omdat mijn hoofd zei dat het slim was, maar omdat mijn hele systeem zei: “Dit klopt.”
Felt sense in traumacoaching
In mijn sessies nodig ik cliënten uit om:
- Even te stoppen met praten.
- Stil te worden.
- Te voelen wat er in hun lijf gebeurt als we over iets moeilijks spreken.
Soms komt er meteen iets op: een trilling, druk, hitte.
Soms duurt het even.
En soms zegt iemand: “Ik voel niks.”
Ook dat is informatie. Het kan een beschermingsmechanisme zijn, of een signaal dat het nog niet veilig genoeg voelt om te voelen.
Veelvoorkomende sensaties bij felt sense
Enkele voorbeelden (uit de woordenlijst die ik in sessies gebruik):
- Spieren: gespannen, zwaar, trillend, pijnlijk.
- Huid: tintelend, warm, koud, kippenvel.
- Binnenkant: brok in keel, knoop in buik, open gevoel, beklemming.
- Temperatuur: ijskoud, lauw, gloeiend heet.
- Beweging: stromend, pulserend, vastzittend.
Veelgemaakte fouten bij het werken met felt sense
- Te snel willen analyseren – Het gaat om ervaren, niet verklaren.
- Forceren – Als er niets voelbaar is, forceer het niet.
- Oordelen – Er is geen goed of fout in wat je voelt.
- Te kort stilstaan – Het kan tijd kosten voordat iets duidelijk wordt.
Praktische oefening voor thuis
- Ga rustig zitten.
- Sluit je ogen.
- Vraag jezelf: “Hoe gaat het nu met mij?”
- Let op wat er in je lijf gebeurt terwijl je de vraag stelt.
- Beschrijf het gevoel met één woord of zin.
- Schrijf het op.
Doe dit dagelijks en kijk of je patronen gaat zien.
Wat je ermee kunt bereiken
- Meer zelfbewustzijn.
- Beter luisteren naar je grenzen.
- Minder snel over je grenzen heen gaan.
- Sneller signaleren wat je nodig hebt.
- Dieper contact met je emoties.
Mijn boodschap aan jou
Felt sense is als het zachte gefluister van je lichaam.
Het is altijd aanwezig, maar we moeten leren luisteren.
En als we dat doen, ontdekken we dat ons lichaam niet onze vijand is, maar onze grootste bondgenoot.
Wil jij leren hoe je jouw felt sense kunt gebruiken om beter naar jezelf te luisteren en oude pijn los te laten?
📩 Neem contact met me op via info@jessicafrijling.nl